Izvještaj za 2025. godinu potvrđuje rast noćenja od 91 odsto, čemu je doprinio sistemski rad na suzbijanju „sive zone“, otvaranje novih naplatnih punktova. Najbrojniji su bili gosti iz Njemačke, Srbije, zatim iz Izraela, Francuske, Poljske… Novim cijenama Park prirode trasira put ka stabilnijem finansiranju i zaštiti biodiverziteta. Na području Plužina postoji 318 smještajnih jedinica koje raspolažu sa 1.576 ležajeva.
Za Plužine i Park prirode ,,Piva“ 2025. bila je od najuspješnijih turističkih godina, obilježena rekordnim statističkim pokazateljima i epohalnim naučnim otkrićima. U Plužinama je registrovano je 19.778 turista koji su ostvarili 32.448 noćenja, što predstavlja rast od čak 91,55 odsto u odnosu na prethodnu godinu. Takođe, broj posjeta je premašio 2019. godinu koja se najčešće uzima za reper prije početka pandemije korona virusa. U istom periodu registrovano je 40.074 posjeta Parku prirode „Piva“, što je rast od 30,39 odsto u odnosu na 2024. godinu. Za 10 godina od proglašenja zaštićenog područja, evidentirano je 298.779 posjeta.
Ti podaci su navedeni u izvještaju o realizaciji programa upravljanja Parkom prirode „Piva“ za 2025.godinu koji je na dnevnom redu na narednoj sjednici Skupštine opštine.
Statistika pokazuje da Plužine postaje sve prepoznatljivija turistička destinacija na mapi svijeta – u Pivi su boravili gosti iz čak 98 država, a strani posjetioci čine preko 94 odsto ukupnih noćenja. Primat su preuzeli gosti iz Njemačke (3.072 noćenja), slijede posjetioci iz Srbije (2.874), zatim iz Izraela, Francuske, Poljske, zatim Rusije, Holandije, Češke …
Uprava Parka, međutim, naglašava da takav skok nije samo plod povećane potražnje, već i sistemskog rada na terenu.
– Akcija „Prijavi se – zakonska obaveza“, uz pojačan inspekcijski nadzor i podršku policije, dovela je do uvođenja u legalne tokove velikog broja smještajnih kapaciteta koji su ranije bili u sivoj zoni. Takođe, rast broja posjeta je prisutan zbog otvaranja novog naplatnog punkta na Pivskom jezeru i zajedničke naplate ulaska u NP Durmitor na integrisanom naplatnom punktu u Sušici – navedeno je u dokumentu.
Procjenjuje se da trenutna statistika obuhvata svega 30 odsto stvarnog prometa, što ukazuje na ogroman potencijal za unapređenje evidencije, formalizaciju turističkog prometa, kao i rast imidža turističke destinacije i njene prepoznatljivosti.
NOVE CIJENE USLUGA
Nakon devet godina Park prirode „Piva“ je inicirao izmjenu cjenovnika usluga. U obrazloženju se navodi kako je to urađeno zbog inflacije koja je od 2015. godine prešla 40 odsto, ali i drastičnog rasta troškova rada. Tako će ulaznica u Park umjesto dosadašnjeg jednog eura iznositi dva, noćenje u Spomen-domu u Crkvičkom Polju poskupilo je sa deset na 15 eura, naknada za kampovanje sa dva eura na tri eura. Uvećana je naknada za razgledanje istorijske i prirodnjačke postavke u Kuli Lazara Sočice, sa euro na tri eura, a iznajmljivanje kajaka sa 14 eura na 18 eura…
– Cilj nam je stabilnije finansiranje i veća ulaganja u zaštitu prirode i infrastrukturu, a smatramo da ove cijene i dalje ne predstavljaju veliko opterećenje za posjetioce – navode iz Uprave.
Prihodi od boravišne takse bilježe rast od 67,7 odsto, što će direktno biti usmjereno na održavanje ambijentalne higijene i nove sadržaje poput Via Ferrate i električnih bicikala.
Uporedo sa rastom posjete, u Plužinama je tokom protekle godine sprovedena analiza smještajnih kapaciteta koja je pokazala znatan potencijal – evidentirano je ukupno 318 smještajnih jedinica koje raspolažu sa 1.576 ležajeva. Ti kapaciteti obuhvataju i registrovane i neregistrovane objekte, a njihova rasprostranjenost u čak 25 različitih naselja potvrđuje da se turizam u Pivi više ne vezuje isključivo za centar opštine.
Najveća koncentracija smještaja je i dalje na Šćepan Polju, kao ključnoj tački za rafting turizam, dok znatne kapacitete imaju Plužine i Brezna.
RIS, BJELOGLAVI SUP
Tokom 2025. godine sproveden je monitoring divljih vrsta putem kamera-zamki. Centar za zaštitu i proučavanje ptica (CZIP) je, nakon deset godina terenskog istraživanja, a u saradnji sa Parkom prirode „Piva“, potvrdio prisustvo risa u Parku. To je prvo potvrđeno fotografisanje risa nakon dugog niza godina. Nalaz se smatra senzacionalnim i od velikog značaja za očuvanje biodiverziteta. Ris je najveća divlja mačka Evrope i jedna od najrjeđih i najugroženijih vrsta u regionu.
Piva se priprema i za povratak bjeloglavog supa. U saradnji sa Centrom za zaštitu i proučavanje ptica pokrenuta je inicijativa za reintrodukciju te ptice. Na novoj lokaciji u okviru Parka biće formirano hranilište koje će funkcionisati tokom čitave godine, čime se nakon više od pola vijeka stvaraju uslovi za povratak te strogo zaštićene vrste na njene stare migratorne rute.
Kada je riječ o krupnoj divljači, statistika pokazuje stabilnost populacija. U lovištu obitava 658 divokoza, 280 srna, 125 divljih svinja i 30 mrkih medvjeda, zec obični 1.187, jarebica 560. Takođe, evidentirani su vuk – 13 komada, jazavac 120, mačka divlja 80, kuna bjelica 200, kuna zlatica 120, vjeverica 2.000, lisica 150, veliki tetrijeb 297.
– Zbog činjenice da brojno stanje ne prati u potpunosti ranije projekcije, u tekućoj lovnoj godini nije planirano korišćenje lovišta, čime se prioritet daje očuvanju populacije – navedeno je u dokumentu.
Jedna od najznačajnih aktivnosti u 2025. godini jeste izrada studije revizijie zaštite Parka prirode Piva koju je poručila Opština Plužine sa ciljem rekonfiguracija granica i zona zaštite, kako bi se ispravili nedostaci iz 2015. godine.
– Studijom nije došlo do izmjene vrste i kategorije zaštićenog prirodnog dobra. Osnov za iniciranje studije revizije sadržan je u „Izvještaju o stanju elektrona kanjona rijeke Pive nizvodno od brane Mratinje“ gdje su utvrđeni problemi u funkcionisanju Upravljača zaštićenog područja. Poseban problem važeće Studije je postojanje objekta HE Piva na dijelu kanjona rijeke Pive i magistralnog puta Plužine – Šćepan Polje u prvoj zoni Parka prirode „Piva“ što nije u skladu sa dozvoljenim i zabranjenim aktivnostima u I zoni zaštite shodno članu 31 Zakona o zaštiti prirode – konstatovano je u izvještaju.
U tom dokumentu se navodi i da su prema podacima Uprave za gazdovanje šumama i lovištima Crne Gore – PJ Plužine, 2024. godine postavljene 84 feromonske klopke koje su prikupile 85.880 jedinki velikog i 640.200 jedinki malog smrčevog potkornjaka, što je u 2025. rezultiralo smanjenjem gradacije tog insekta.
Opština je lani pokrenula i postupak da joj se trajno ustupi na upravljanje Kula Lazara Sočića, koja je prošle godine ugostila 456 posjetilaca, čime bi se, ocjenjuju, osigurala njena dalja valorizacija.
KULTURNO I GEONASLJEĐE
Uprava za zaštitu kulturnih dobara je u 2025. izrazila interesovanje za obilazak kulturnih dobara na teritoriji Plužina i potencijalnih objekata čiju bi zaštitu trebalo inicirati u saradnji sa Parkom prirode „Piva“. Međutim, piše u izvještaju, do kraja 2025. do saradnje nije došlo, te se ona očekuje u budućem periodu kako bi se kulturna dobra na prostoru Parka prirode „Piva“ sistematski evidentirala, valorizovala i stavila pod odgovarajući režim zaštite.
Aktivnosti planirane za geonasljeđe Programom upravljanja za 2025. godinu nijesu realizovane. Kao razlozi navode se: nedostatak stručnog kadra, ograničena finansijska sredstva, nedovoljno interesovanje istraživača za sprovođenje terenskih i naučnih aktivnosti na ovom specifičnom području.
– Potrebno je intenzivirati saradnju sa naučnoistraživačkim institucijama, kako bi se stvorili uslovi za sistematsku identifikaciju, proučavanje i valorizaciju geonasljeđa na prostoru Parka – konstatovano je.
Izvor: Pobjeda